เรื่องน่ารู้ เกี่ยวกับ วัคซีนโควิด 19

วัคซีนโควิด 19 เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยที่จะหยุดยั้งความรุนแรงของการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ลงไปได้ และป้องกันไม่ให้เกิดอาการรุนแรงกับผู้ที่ได้รับเชื้อไวรัส ซึ่งโควิด 19  เป็นชื่อโรคติดต่อทางเดินหายใจที่เกิดจากเชื้อไวรัสโคโรนา SARS-CoV-2 ที่เริ่มแพร่ระบาดครั้งแรกในปี 2019 นั่นเองค่ะ โดยในบทความนี้ super-thailand.com ได้รวบรวมข้อมูลเกี่ยววัคซีนโควิด 19 ว่าปัจจุบันมีอยู่กี่ยี่ห้อ วัคซีนแต่ละชนิดเป็นอย่างไร รวมไปถึงวัคซีนที่มีการฉีดอยู่ในไทยในปัจจุบันมีวัคซีนตัวไหนบ้างค่ะ

วัคซีนโควิด 19 มีอยู่กี่ชนิด

วัคซีนโควิด 19 มีอยู่กี่ชนิด

ปัจจุบัน วัคซีนโควิด 19 ที่ใช้ในการป้องกันโควิดอยู่ในขณะนี้ โดยหลัก ๆ แล้ว จะมีอยู่ทั้งหมด 4 ชนิดด้วยกันค่ะ ซึ่งเป็นการแบ่งตามกระบวนการผลิต ดังนี้

1. วัคซีนโควิด ชนิด mRNA (mRNA Vaccines)

          วัคซีนโควิด ชนิด mRNA คือ การใช้สารพันธุกรรม RNA ของไวรัสที่ก่อโรคโควิด 19 ส่วนที่สร้างโปรตีนหนามแหลมแล้วห่อหุ้มด้วยไขมัน ฉีดเข้าไปในร่างกาย เพื่อให้เซลล์ของเราสร้างหนามแหลมโปรตีนมากระตุ้นการสร้างภูมิต้านทานต่อ COVID-19 

ข้อดี

  • มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคได้สูง
  • เป็นวัคซีนที่สามารถผลิตได้ง่ายในโรงงาน และผลิตได้จำนวนมากอย่างรวดเร็ว
  • สามารถปรับปรุงวัคซีนเพื่อรองรับสายพันธุ์ หากมีการกลายพันธุ์ได้ง่าย

ข้อจำกัด

  • mRNA สลายตัวได้ง่าย จึงต้องเก็บรักษาในอุณหภูมิที่ต่ำกว่าจุดเยือกแข็งมาก คือ -70ºC ถึง -20ºC จึงขนส่งได้ยาก
  • เป็นเทคโนโลยีใหม่ เพราะในอดีตยังไม่มีวัคซีนที่ผลิตด้วยกระบวนการนี้ได้รับอนุมัติให้ใช้ในมนุษย์มาก่อน จึงต้องติดตามดูผลในระยะยาวหลายปี

ตัวอย่างวัคซีนโควิด 19 ชนิด mRNA : วัคซีนของไฟเซอร์-ไอโอเอ็นเทค และโมเดอร์นา ของสหรัฐอเมริกา

 2. วัคซีนโควิด ชนิดไวรัสเวกเตอร์ (Viral Vector Vaccines)

         วัคซีนโควิด ชนิดไวรัสเวกเตอร์ คือ การใช้พันธุกรรมส่วนหนามแหลมของไวรัสที่ก่อโรคโควิด 19 ฝากไว้ในไวรัสชนิดอื่นที่ไม่ก่อโรคในมนุษย์ ใช้เป็นพาหะฉีดเข้าไปในร่างกายเพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันออกมาตอบสนอง

ข้อดี

  • เป็นวัคซีนที่สามารถผลิตได้ง่ายในโรงงาน และผลิตได้จำนวนมากอย่างรวดเร็ว ราคาจึงไม่แพง
  • มีความคงทนจึงเก็บรักษาได้ง่ายในอุณหภูมิ 2-8ºC

ข้อจำกัด

  • เป็นวัคซีนที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ในการผลิต จึงต้องติดตามดูผลในระยะยาว
  • เนื่องจากไวรัสพาหะเป็นเชื้อมีชีวิต แม้ว่าจะอ่อนฤทธิ์ หรือไม่แบ่งตัวแล้ว แต่อาจก่อโรคได้ในผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างมาก
  • หากเคยติดเชื้อของไวรัสตัวที่นำพามาก่อนจะทำให้ประสิทธิภาพลดลง

ตัวอย่างวัคซีนโควิด 19 ชนิดไวรัสเวกเตอร์ : วัคซีนของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า, วัคซีนสปุตนิก-ไฟว์, วัคซีนแคนชิโน ไบโอโลจิกส์

3. วัคซีนโควิด ชนิดเชื้อตาย (Inactivated Vaccines)

           วัคซีนโควิด ชนิดเชื้อตาย เป็นวัคซีนที่ใช้กระบวนการผลิตเหมือนกับวัคซีนชนิดอื่น ๆ ที่เคยผลิตมาอย่างแพร่หลาย เช่น วัคซีนตับอักเสบเอ วัคซีนโปลิโอ ฯลฯ โดยนำไวรัส COVID-19 มาเพาะเลี้ยงแล้วทำให้อ่อนแรง จากนั้นใช้สารเคมีฆ่าเชื้อให้ตาย แล้วฉีดเข้าสู่ร่างกายเพื่อกระตุ้นร่างกายให้เกิดภูมิคุ้มกัน

ข้อดี

  • ใช้ในคนที่มีภูมิต้านทานต่ำได้ เพราะเป็นเชื้อที่ไม่ก่อโรค
  • มีความปลอดภัยค่อนข้างสูง เนื่องจากใช้เทคโนโลยีการผลิตดั้งเดิมเหมือนกับวัคซีนชนิดอื่น ๆ ที่เป็นที่รู้จักดีอยู่แล้ว

ข้อจำกัด

  • การผลิตค่อนข้างยุ่งยาก ทำให้ผลิตได้จำนวนน้อย เพราะต้องเพาะเลี้ยงเชื้อในห้องปฏิบัติการระดับสูง ต้นทุนการผลิตจึงสูง ส่งผลให้วัคซีนชนิดนี้มีราคาแพงกว่าชนิดอื่น ๆ

ตัวอย่างวัคซีนโควิด 19 ชนิดเชื้อตาย : วัคซีนซิโนแวค และวัคซีนซิโนฟาร์ม ของจีน

4. วัคซีนโควิดที่ทำจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ (Protein Subunit Vaccines)

          วัคซีนโควิดที่ทำจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ เป็นเทคโนโลยีที่มีความคุ้นเคยมานาน เช่น การผลิตวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ตับอักเสบบี โดยการผลิตวัคซีนป้องกันโควิด 19 นี้ จะใช้โปรตีนบางส่วนของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 เช่น โปรตีนส่วนหนาม (spike protein) มาผ่านกระบวนการแล้วฉีดเข้าไปในร่างกายเพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัส

ข้อดี 

  • มีความปลอดภัยสูง เพราะมีประสบการณ์การใช้มามากมายในวัคซีนชนิดอื่น ๆ
  • สามารถผลิตวัคซีนได้ง่าย รวดเร็ว
  • ใช้กับผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำได้

ข้อจำกัด

  • กระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกันได้ไม่ดี จึงทําให้ต้องใช้สารเสริมให้กระตุ้นภูมิต้านทาน (adjuvant) ซึ่งทําให้มีปฏิกิริยาเฉพาะที่ในตําแหน่งที่ฉีดได้
  • การใช้สารเสริมให้กระตุ้นภูมิต้านทาน (adjuvant) ที่ดีที่จะทำให้ภูมิต้านทานสูง จะอยู่ในลิขสิทธิ์ของบริษัทยายักษ์ใหญ่

ตัวอย่างวัคซีนโควิด 19 ที่ทำจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ : วัคซีนโนวาแวคของสหรัฐอเมริกา, วัคซีนจากบริษัท Anhui Zhifei Longcom Biopharmaceutical ประเทศจีน

วัคซีนโควิด 19 ที่มีในปัจจุบัน

วัคซีนโควิด 19 ที่มีในปัจจุบัน มีกี่ยี่ห้อ

ปัจจุบัน วัคซีนโควิด 19 มีทั้งหมด 10 ยี่ห้อ ได้แก่

1. วัคซีนไฟเซอร์ (Pfizer)

  • ชื่อวัคซีน : BNT162b2 เป็นวัคซีนชนิด mRNA 
  • ผู้พัฒนา : บริษัทไฟเซอร์ (Pfizer) จากสหรัฐอเมริกา และบริษัทไบออนเทค (BioNTech) ของเยอรมนี 
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 21 วัน
  • ราคาวัคซีนโควิด Pfizer : 19.5 ดอลลาร์สหรัฐ/โดส (ประมาณ 590 บาท/โดส)
  • ประสิทธิภาพ : ป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการ 95% 
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 16 ปีขึ้นไป (ยกเว้นที่สหรัฐอเมริกาอนุญาตให้ใช้ในเด็กอายุ 12-15 ปีได้แล้ว)
  • การเก็บรักษา : ต้องเก็บในอุณหภูมิต่ำกว่า -70ºC ทำให้ยากต่อการขนส่ง ขณะที่หากเก็บในอุณหภูมิ 2-8 องศาเซลเซียส จะสามารถเก็บได้ 120 ชั่วโมง (5 วัน) 
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน Pfizer : เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา อังกฤษ นอร์เวย์ เซอร์เบีย สวิตเซอร์แลนด์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซาอุดีอาระเบีย อิสราเอล 

2. วัคซีนโมเดอร์นา (Moderna)

  • ชื่อวัคซีน : mRNA-1273 เป็นวัคซีนชนิด mRNA เหมือนของไฟเซอร์
  • ผู้พัฒนา : บริษัทโมเดอร์นา (Moderna) ประเทศสหรัฐอเมริกา
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 28 วัน
  • ราคาวัคซีน Moderna : 25-37 ดอลลาร์สหรัฐ/โดส (ประมาณ 757-1,120 บาท/โดส)
  • ประสิทธิภาพ : โดยรวม 94.5%, ป้องกันอาการรุนแรง 100%
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18 ปีขึ้นไป
  • การเก็บรักษา : เก็บในอุณหภูมิต่ำกว่า -20ºC  ซึ่งเป็นอุณหภูมิในช่องแข็งตู้เย็นปกติ แต่ก็สามารถเก็บในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC ได้ 30 วัน
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน Moderna : เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา กาตาร์ สิงคโปร์ เวียดนาม ไอซ์แลนด์ นอร์เวย์

3. วัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า (AstraZeneca)

  • ชื่อวัคซีน : ChAdOx1 nCoV-19 vaccine (AZD1222) เป็นวัคซีนชนิดไวรัสเวกเตอร์ที่แบ่งตัวไม่ได้
  • ผู้พัฒนา : มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (Oxford University) ร่วมกับบริษัทแอสตร้าเซนเนก้า (AstraZeneca) 
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 4-12 สัปดาห์ (แต่มีการศึกษาพบว่า วัคซีนจะมีประสิทธิภาพมากขึ้นเมื่อฉีดห่างกัน 8 สัปดาห์ขึ้นไป องค์การอนามัยโลกจึงแนะนำให้ฉีดห่างกัน 8-12 สัปดาห์)
  • ราคาวัคซีน AstraZeneca : 2.16-5.25 ดอลลาร์สหรัฐ/โดส (ประมาณ 66-160 บาท/โดส)
  • ประสิทธิภาพ : โดยรวม 70.4%, ป้องกันอาการรุนแรง 100%
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18 ปีขึ้นไป  
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ได้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC 
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน AstraZeneca : เช่น สหราชอาณาจักร บราซิล ไทย เวียดนาม ไต้หวัน มาเลเซีย เกาหลีใต้

4. วัคซีนซิโนแวค (Sinovac)

  • ชื่อวัคซีน : Corona Vac เป็นวัคซีนชนิดเชื้อตาย
  • ผู้พัฒนา : บริษัท ซิโนแวค ไบโอเทค (Sinovac Biotech) ประเทศจีน
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 2-4 สัปดาห์ 
  • ราคาวัคซีน Sinovac : เนื่องจากเป็นวัคซีนชนิดเชื้อตายที่ผลิตได้ยาก จึงมีราคาค่อนข้างสูง อยู่ที่ประมาณ 200 หยวน/โดส (29.75 USD) หรือประมาณ 940 บาท โดยประเทศไทยสั่งซื้อวัคซีนล็อตแรกจากจีน จำนวน 192,000 โดส คิดเป็นเงินประมาณ 98 ล้านบาท เท่ากับราคาวัคซีนโดสละ 513 บาท โดยประมาณ  
  • ประสิทธิภาพ : ป้องกันการติดเชื้อที่มีอาการ 65.3-91.25% (ผลการทดสอบแตกต่างกันในแต่ละประเทศ), ป้องกันอาการรุนแรง 100%
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18-59 ปี
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC ได้นาน 3 ปี 
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน Sinovac : เช่น จีน ตุรกี ไทย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย บราซิล ชิลี

5. วัคซีนซิโนฟาร์ม (Sinopharm)

  • ชื่อวัคซีน : BBIBP-CorV เป็นวัคซีนชนิดเชื้อตาย
  • ผู้พัฒนา : บริษัทซิโนฟาร์ม (Sinopharm) สัญชาติจีน
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 21 วัน
  • ประสิทธิภาพ : โดยรวม 79-86% (ผลการทดสอบแตกต่างกันในแต่ละประเทศ)
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18 ปีขึ้นไป
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ได้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC 
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน Sinopharm : เช่น จีน กัมพูชา ลาว โมร็อกโก สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาห์เรน เซเนกัล
วัคซีนโควิด 19 มี่กี่ยี่ห้อ

6. วัคซีนโควิด CanSino Biologics

  • ชื่อวัคซีน : Ad5-nCoV เป็นวัคซีนชนิดไวรัสเวกเตอร์
  • ผู้พัฒนา : Beijing Institute of Biotechnology ร่วมกับบริษัท CanSino Biologics ประเทศจีน
  • ต้องฉีดกี่โดส : 1 เข็ม
  • ประสิทธิภาพ : ป้องกันการติดเชื้อที่แสดงอาการ 65.7%
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน CanSino : เช่น จีน ปากีสถาน เม็กซิโก

7. วัคซีนโควิด Gamaleya (Sputnik V)

  • ชื่อวัคซีน : Gam-COVID-Vac หรือที่รู้จักในชื่อ สปุตนิก 5 (Sputnik V) เป็นวัคซีนชนิดไวรัสเวกเตอร์
  • ผู้พัฒนา : สถาบันวิจัยและพัฒนากามาเลยา ประเทศรัสเซีย
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 14-21 วัน 
  • ราคาวัคซีน Gamaleya : 10 ดอลลาร์สหรัฐ/โดส (ประมาณ 300 บาท/โดส)
  • ประสิทธิภาพ : โดยรวม 91.6%, ป้องกันอาการรุนแรง 100%
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18 ปีขึ้นไป
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ได้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC  
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน สปุตนิก 5 : เช่น รัสเซีย เบลารุส อาร์เจนตินา ซีเรีย อุซเบกิสถาน ฮังการี

8. วัคซีนจอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน (Johnson & Johnson)

  • ชื่อวัคซีน : Ad26.COV2.S หรือ JNJ-78436735 เป็นวัคซีนชนิดไวรัสเวกเตอร์
  • ผู้พัฒนา : บริษัท จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน (Johnson & Johnson) ของสหรัฐอเมริกา
  • ต้องฉีดกี่โดส : 1 เข็ม
  • ราคาวัคซีน Johnson & Johnson : 10 ดอลลาร์สหรัฐ/โดส (ประมาณ 300 บาท/โดส)
  • ประสิทธิภาพการป้องกัน : ยังไม่ระบุ แต่สามารถป้องกันการติดเชื้อไวรัสกลายพันธุ์ที่พบในแอฟริกาใต้ ในระดับปานกลางถึงรุนแรงได้ถึง 66-72% และป้องกันอาการป่วยหนักได้ถึง 85%
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18 ปีขึ้นไป
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ได้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC 
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน Johnson & Johnson : เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา บาห์เรน

9. วัคซีนโควิด Bharat Biotech

  • ชื่อวัคซีน : Covaxin (BBV152) เป็นวัคซีนชนิดเชื้อตาย
  • ผู้พัฒนา : Indian Council of Medical Research ร่วมกับภารัต ไบโอเทค (Bharat Biotech) ประเทศอินเดีย
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 28 วัน 
  • ประสิทธิภาพ : 81%
  • อายุของผู้ได้รับวัคซีน : 18 ปีขึ้นไป
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ได้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC 
  • ประเทศที่ใช้วัคซีน Bharat Biotech : เช่น อินเดีย อิหร่าน ซิมบับเว  

10. วัคซีนโควิด Novavax

  • ชื่อวัคซีน : NVX-CoV2373 เป็นวัคซีนที่ทำจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ
  • ผู้พัฒนา : บริษัท Novavax ประเทศสหรัฐอเมริกา     
  • ต้องฉีดกี่โดส : 2 เข็ม ระยะห่างกัน 21 วัน
  • ราคาวัคซีน : 16-25 ดอลลาร์สหรัฐ/โดส (ประมาณ 485-757 บาท/โดส)
  • ประสิทธิภาพ : โดยรวม 96.4%, ป้องกันอาการรุนแรงได้ 100%
  • การเก็บรักษา : สามารถเก็บไว้ได้ในอุณหภูมิตู้เย็น 2-8ºC 
  • ประเทศที่สั่งจองวัคซีน Novavax และรอการอนุมัติ : สหรัฐอเมริกา แคนาดา สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย
วัคซีนโควิด 19 ที่ไทยใช้ในปัจจุบัน

วัคซีนโควิด 19 ที่ไทยใช้ในปัจจุบัน

วัคซีนโควิดหลัก ๆ ที่ไทยใช้อยู่ในปัจจุบัน มีอยู่เพียง 2 ยี่ห้อ คือ วัคซีนซิโนแวค และวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้าค่ะ ซึ่งไทยเองก็ได้มีการสั่งซื้อวัคซีนทางเลือกอื่น ๆ เข้ามาอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นวัคซีนโมเดอร์นา วัคซีนไฟเซอร์ และวัคซีนซิโนฟาร์ม แต่อย่างไรก็ตาม วัคซีนทางเลือกนั้น ยังเป็นเพียงการเปิดจอง และคาดว่าจะเข้ามาในช่วงต้นปี 2565 ยกเว้น วัคซีนซิโนฟาร์ม ที่เริ่มฉีดให้กับหน่วยงาน องค์กรรัฐ และเอกชนไปบ้างแล้วค่ะ

1. วัคซีนซิโนแวค จากประเทศจีน

          วัคซีนซิโนแวค เป็นวัคซีนที่นำอนุภาคเชื้อไวรัสที่ตายแล้ว (Inactivated vaccine) มาฉีดกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิต่อต้านเชื้อ SARS-CoV-2 เพื่อป้องกันโควิด 19 ซึ่งจะต้องฉีดวัคซีนซิโนแวค เป็นจำนวน 2 เข็ม ระยะห่างกัน 2 – 4 สัปดาห์ โดยมีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อที่แสดงอาการตั้งแต่น้อยมาก (ไม่ต้องพบแพทย์) 50.4% ป้องกันการติดเชื้อที่มีอาการ 65.3-91.2% (แตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่ที่ทดสอบ) และป้องกันอาการรุนแรงหรือเสียชีวิต 100% ค่ะ

2. วัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า จากประเทศอังกฤษ

วัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า เป็นวัคซีนของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ร่วมกับบริษัทแอสตร้าเซนเนก้า ของประเทศอังกฤษ-สวีเดน ผลิตจากเชื้อไวรัสชิมแปนซีอะดีโน มาดัดแปลงพันธุกรรม ทำให้ไม่สามารถแบ่งตัว และก่อให้เกิดโรคในมนุษย์ ซึ่งสามารถทำให้สร้างโปรตีนเหมือนของเชื้อ SARS-CoV-2 โดยจะเข้าไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิต่อต้านเชื้อ SARS-CoV-2 ได้นั่นเองค่ะ จะต้องฉีด 2 เข็ม ระยะห่างกัน 4-12 สัปดาห์ แต่องค์การอนามัยโลกแนะนำว่า ผลลัพธ์ดีที่สุดจะอยู่ที่ 8-12 สัปดาห์ค่ะ โดยมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อทุกรูปแบบได้ 54.1% ป้องกันการติดเชื้อที่มีอาการ 70.4% (62.1-90.0%) และป้องกันอาการรุนแรงหรือเสียชีวิต 100% ค่ะ

การฉีควัคซีนโควิด 19 ไม่ได้ป้องกันได้ 100% ถึงแม้ว่า คุณจะฉีดวัคซีนไปแล้ว ก็ยังสามารถรับเชื้อ และแพร่เชื้อได้เช่นกันนะคะ แต่ถ้าป่วยโควิด 19 หลังจากฉีดวัคซีนไปแล้ว จะช่วยลดความรุนแรงของอาการป่วย ป้องกันตัวเองไม่ให้ป่วยหนัก หรือมีอาการหนัก และลดอัตราการเสียชีวิตลงได้ค่ะ

ซึ่งในช่วงกักตัวโควิด 19 แบบนี้ Superslot แนะนำวิธีสร้างรายได้ง่าย ๆ ไปกับเรา Superslot เล่นสล็อตได้เงินจริง ช่วงกักตัวโควิด 19 เพียงแค่คุณเข้ามา สมัครเล่นเกมสล็อตกับเรา คุณก็มีเงินเข้ากระเป๋าง่าย ๆ ชิล ๆ แล้วค่ะ เพราะเกมสล็อตออนไลน์ที่กำลังเป็นที่นิยมกันในตอนนี้ เล่นง่าย จ่ายเงินจริง ไม่ต้องใช้แรงอะไรมากมาย ปั่นสล็อตเพียงนิ้วเดียวเท่านั้น ก็มีเงินใช้ง่าย ๆ ในช่วงกักตัวแล้วล่ะค่ะ

นอกจากนี้ ยังสามารถ ทดลองเล่นสล็อต ฟรีได้เงินจริง ที่ SUPERSLOT เปิดให้บริการทดลองเล่นเกมสล็อตฟรี กว่า 30 ค่ายดังจากทั่วโลก และเป็นตัวช่วยอีกหนึ่งตัวที่จะทำให้เราสามารถเล่นสล็อตได้เก่งขึ้นกว่าเดิมอกีด้วยนะคะ